Ruh Sağlığı

Ergen Çocuğunuzu Terapiye Nasıl Hazırlarsınız? Ebeveynler İçin Rehber

Bir yetişkin figürün yanında yürüyen genç figür ve aralarında köprü illüstrasyonu
Kısaca

Ergeni terapiye hazırlarken en önemli adım, terapiyi bir ceza ya da 'sorunlu olma' etiketi olarak değil, kendi duygularını konuşabileceği güvenli bir alan olarak sunmaktır. Ergenin görüşmelerde paylaştıkları kural olarak gizli tutulur; ebeveynle neyin paylaşılacağı sürecin başında birlikte belirlenir ve güvenliği tehdit eden durumlar bu gizliliğin istisnasıdır. 18 yaşından küçükler için veli onayı gerekir.

Ergen çocuğunuzun içe kapandığını, sık sık öfkelendiğini, okul başarısının düştüğünü ya da kaygılarının arttığını fark ettiğinizde aklınıza psikolojik destek gelebilir. Ancak pek çok ebeveyn için asıl zorluk, bu konuyu çocuğuyla nasıl açacağıdır. "Ben deli değilim!" tepkisi oldukça sık duyulur. Bu yazıda ergeni terapiye hazırlarken işe yarayabilecek yaklaşımları bir araya getirdik.

Ergen neden terapiye karşı çıkabilir?

Ergenlik, bağımsızlık ve kimlik arayışının yoğunlaştığı bir dönemdir. Bu dönemde gençler kendileri hakkında karar verilmesine karşı oldukça hassastır. Terapi önerisi şu şekillerde algılanabilir:

  • "Bende bir sorun olduğunu düşünüyorsunuz."
  • "Beni kontrol etmek ya da bana öğüt vermek için birini buldunuz."
  • "Anlattıklarım size aktarılacak."
  • "Arkadaşlarım duyarsa ne düşünür?"

Bu kaygıları anlamak, onları aşmanın ilk adımıdır.

Konuyu nasıl açabilirsiniz?

  • Sakin bir anı seçin: Bir tartışmanın ortasında ya da bir cezanın ardından değil, görece sakin bir zamanda konuşun.
  • Gözlemlerinizi suçlamadan paylaşın: "Son zamanlarda çok yorgun ve üzgün görünüyorsun, seni merak ediyorum" gibi cümleler, "Sende bir sorun var" demekten çok daha iyi karşılanır.
  • Terapiyi doğru tanıtın: Terapinin, yargılanmadan konuşabileceği ve kendi seçimlerini yapacağı bir alan olduğunu anlatın.
  • Gizliliği açıklayın: Görüşmelerde anlattıklarının kural olarak size aktarılmayacağını bilmek ergeni rahatlatır.
  • Söz hakkı tanıyın: Görüşmenin yüz yüze mi online mı olacağı gibi konularda seçim yapmasına izin verin.
  • İlk görüşmeyi bir deneme olarak sunun: "Bir kez git, sonra birlikte karar verelim" demek direnci azaltabilir.

Gizlilik nasıl işler?

Ergenlerle çalışırken gizlilik, güvenli bir terapötik ilişki için temel bir koşuldur. Ergenin görüşmelerde paylaştıkları kural olarak ebeveynlerle paylaşılmaz. Sürecin başında hangi bilgilerin, nasıl paylaşılacağı ergen ve ebeveynle birlikte belirlenir. Ergenin ya da bir başkasının güvenliğini ciddi biçimde tehdit eden durumlar bu gizliliğin istisnasıdır. 18 yaşından küçük danışanlarla çalışmak için veli ya da yasal temsilcinin onayı gerekir. Ayrıntılar için görüşme ilkeleri sayfasına bakabilirsiniz.

Ebeveynin terapideki rolü

Terapinin ergenin kendi alanı olduğunu kabul etmek önemlidir; ancak ebeveynler de sürecin destekleyici bir parçasıdır. Gerektiğinde ebeveynlerle ayrı bilgilendirme görüşmeleri yapılabilir. Bu görüşmelerde ergenin mahremiyetine saygı gösterilerek evde nasıl destek olunabileceği konuşulur.

  • Seanslardan sonra "Ne konuştunuz?" diye sorgulamaktan kaçının.
  • Seanslara düzenli gitmesini kolaylaştırın.
  • Kendi tepkilerinizi ve aile içi iletişimi gözden geçirmeye açık olun.

Ne zaman beklemeden destek almalı?

Kendine zarar verme belirtileri, ölüm ya da intihar hakkında konuşma, madde kullanımı, ciddi yeme ya da uyku değişiklikleri, okuldan ve arkadaşlardan tamamen uzaklaşma gibi durumlarda vakit kaybetmeden bir ruh sağlığı uzmanına başvurulmalıdır. Acil bir risk söz konusuysa 112 aranmalıdır. Ergenlik dönemine özgü ruhsal zorluklar hakkında daha fazlası için ergenlik dönemi ve ruh sağlığı yazımıza göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ergenim terapiye gitmek istemiyorsa zorlamalı mıyım?

Zorlamak çoğu zaman direnci artırır. Gözlemlerinizi suçlamadan paylaşmak, gizliliği açıklamak ve ilk görüşmeyi bir deneme olarak sunmak daha etkili olabilir. Güvenliğini tehdit eden durumlarda ise vakit kaybetmeden destek alınmalıdır.

Ergenimin terapide anlattıklarını öğrenebilir miyim?

Ergenin paylaştıkları kural olarak gizli tutulur; ebeveynle neyin paylaşılacağı sürecin başında birlikte belirlenir. Ergenin ya da başkasının güvenliğini ciddi biçimde tehdit eden durumlar bu gizliliğin istisnasıdır.

Ergenler için online terapi uygun mu?

Pek çok ergen online görüşmede kendini rahat hisseder. Evde sessiz ve mahrem bir ortam sağlanabiliyorsa online terapi uygun bir seçenek olabilir; uygun biçim ilk görüşmede birlikte belirlenir.

Bu konuda profesyonel destek almayı düşünüyorsanız Bireysel Terapi ve Anksiyete ve Panik Atak Terapisi sayfalarından sürecin nasıl işlediğini inceleyebilir; Bostancı'daki ofiste ya da online görüşme için randevu talep edebilirsiniz.

Kaynaklar

  • Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Mental health of adolescents (bilgi notu). who.int
  • Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and Crisis. W. W. Norton.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kendinize özgü bir değerlendirme için bir ruh sağlığı uzmanına başvurunuz.

Klk. Psk. Meltem Şahin
Yazar: Klk. Psk. Meltem Şahin

Üsküdar Üniversitesi Klinik Psikoloji YL. EMDR, BDT, ISST onaylı Şema Terapi ve Duygu Odaklı Terapi eğitimleri. Bostancı, Kadıköy'de ve online olarak çalışıyor.

Özgeçmiş · Randevu
Önceki yazıErkekler ve TerapiSonraki yazıPanik Atak mı, Kalp Krizi mi?

Bunlar da ilginizi çekebilir