Kaygı, tehlikeye karşı bizi koruyan doğal bir duygudur. Ancak sürekli, yoğun ve günlük yaşamı kısıtlayan bir hale geldiğinde anksiyete bozukluğundan söz edilir. Anksiyete bozuklukları psikoterapiye iyi yanıt veren sorunlar arasında yer alır.
Anksiyete terapisi, yaygın kaygı, panik atak, sağlık kaygısı ve fobiler gibi kaygı sorunlarında belirtileri azaltmayı ve kaygı döngüsünü kırmayı amaçlayan psikoterapi sürecidir. Bilişsel davranışçı terapi bu alanda etkinliği en kapsamlı araştırılmış yöntemdir; geçmiş deneyimlerle bağlantılı kaygıda EMDR de kullanılabilir. Klk. Psk. Meltem Şahin, Bostancı'daki ofiste ve online olarak çalışmaktadır.
Hazırlayan: Klk. Psk. Meltem Şahin · Son güncelleme:
Anksiyete terapisinde ilk adım, kaygının sizde nasıl çalıştığını anlamaktır: Hangi durumlar tetikliyor, zihinde hangi düşünceler beliriyor, beden nasıl tepki veriyor ve kaygıyı azaltmak için neler yapıyorsunuz? Çoğu zaman kısa vadede rahatlatan kaçınma ve kontrol davranışları, uzun vadede kaygıyı büyütür.
Süreçte ağırlıklı olarak Bilişsel Davranışçı Terapi teknikleri kullanılır; kaygının kökünde zorlayıcı yaşantılar varsa EMDR ile çalışılabilir. Ayrıntılı bilgi için anksiyete belirtileri, yaygın kaygı bozukluğu ve panik atak yazılarını okuyabilirsiniz. Anksiyete tedavisinde ilaç gerekip gerekmediğine psikiyatri hekimi karar verir; gerektiğinde iş birliği içinde çalışılır.
Pek çok konuda kontrol edilemeyen sürekli endişe.
Aniden gelen yoğun korku ve bedensel belirtiler.
Başkalarının önünde mahcup olma korkusu.
Hastalık belirtilerine aşırı odaklanma.
Uçak, asansör, kapalı alan gibi korkular.
Sınav, iş görüşmesi ve sunum kaygısı.
Kaygı herkesin yaşadığı, çoğu zaman işlevsel bir duygudur. Ancak tehlike ortada yokken de devam ettiğinde, günlük hayatı kısıtlamaya başladığında ya da aylarca sürdüğünde profesyonel destek almayı düşünmek yerinde olur.
Kaygıyla çalışmanın amacı kaygıyı tamamen yok etmek değil, onunla ilişkinizi değiştirmektir. BDT ile kaygıyı besleyen düşünceler incelenir ve kaçınma davranışları yerine korkulan durumlarla kademeli olarak yüzleşmek öğrenilir. Bedensel belirtilerin tehlikeli olmadığını deneyimlemek, özellikle panik atakta önemli bir adımdır. Kaygının geçmişteki zorlayıcı yaşantılarla bağlantılı olduğu durumlarda EMDR, köklü örüntülerle ilişkili olduğu durumlarda Şema Terapi sürece eklenebilir.
Pek çok kaygı sorunu yalnızca psikoterapiyle belirgin biçimde iyileşebilir. Belirtilerin çok yoğun olduğu ya da günlük işlevselliği ciddi şekilde etkilediği durumlarda ise bir psikiyatri hekiminin değerlendirmesi önerilir. Gerekli durumlarda psikiyatri hekimleriyle iş birliği yapılır.
İlk panik atağınızı yaşadıysanız ve bedensel belirtileriniz ilk kez ortaya çıktıysa, öncelikle tıbbi bir değerlendirme yaptırmanız önerilir.
Kaygı insan doğasının bir parçasıdır ve tamamen yok olması hedeflenmez. Hedef, kaygının yönetilebilir düzeye inmesi ve hayatınızı kısıtlamaz hale gelmesidir. Pek çok kişi terapi sonrası belirgin rahatlama yaşar.
Panik atak sırasında belirtilerin tehlikeli olmadığını hatırlamak, nefesi yavaşlatmak ve ortamdan kaçmamak yardımcı olur. Belirtiler ilk kez yaşanıyorsa önce tıbbi bir değerlendirme yaptırmak önemlidir.
Panik bozukluk, bilişsel davranışçı terapiyle iyi yanıt veren sorunlardandır. Terapide bedensel belirtilerin felaket olarak yorumlanması ve kaçınma davranışları üzerinde çalışılır.
Hayır, her zaman değil. Hafif ve orta düzeydeki pek çok kaygı sorunu psikoterapiyle iyi sonuç verir. İlaç ihtiyacını psikiyatri hekimi değerlendirir.
Süre, kaygının türüne, ne kadar süredir devam ettiğine ve eşlik eden sorunlara göre değişir. Panik ve özgül fobiler gibi tablolarda yapılandırılmış BDT ile görece kısa sürede belirgin rahatlama görülebilir; süreç ilk değerlendirmeden sonra birlikte planlanır.
Kaygı ne zaman bir soruna dönüşür? Anksiyetenin belirtileri, türleri ve psikoterapiyle nasıl çalışıldığı.
Aniden gelen yoğun korku, çarpıntı, nefes darlığı… Panik atağın döngüsü ve atak anında yapabilecekleriniz.
Her şey yolunda gitse bile durmayan endişe… Yaygın kaygı bozukluğunun belirtileri ve terapide nasıl ele alındığı.
Toplu taşıma, AVM ya da kalabalık caddeler gözünüzü korkutuyorsa… Agorafobinin belirtileri, kaçınma döngüsü ve tedavi yolları.
Uçağa binememek, iğneden bayılacak kadar korkmak… Fobilerin normal korkudan farkı, belirtileri ve maruz bırakma temelli tedavi.
Etrafınız bir film sahnesi gibi, siz de kendinizi dışarıdan izliyormuş gibi mi hissediyorsunuz? Derealizasyon ve depersonalizasyonu anlamak.
Bostancı'daki ofiste yüz yüze ya da online görüşme planlamak için formu doldurabilir veya doğrudan arayabilirsiniz. Size en kısa sürede dönüş yapılır.
