EMDR seansından sonra yorgunluk, yoğun ya da canlı rüyalar, çalışılan anıyla ilgili yeni düşünce ve görüntülerin akla gelmesi ve kısa süreli duygusal dalgalanmalar sık görülür. Bu tepkiler, beynin anıyı işlemeye devam etmesinin doğal bir parçası olarak kabul edilir ve genellikle birkaç gün içinde hafifler. Dinlenmek, öğrenilen sakinleşme tekniklerini kullanmak ve fark ettiklerinizi not alarak bir sonraki seansta terapistinizle paylaşmak önerilir.
EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) seansları, zorlayıcı anıların yeniden işlenmesine odaklanır. Seans bittiğinde bu işleme süreci hemen durmaz; zihin bir süre daha çalışmaya devam edebilir. Bu nedenle seans sonrasında bazı duygusal ve bedensel tepkiler yaşamak oldukça sık görülen bir durumdur. Bu tepkileri önceden bilmek, onları daha sakin karşılamanıza yardımcı olur.
EMDR seansında ne olur?
EMDR seansında, terapistle birlikte belirlenen rahatsız edici bir anı üzerinde çalışılır. Anı hatırlanırken göz hareketleri, dokunma ya da ses gibi iki yönlü uyaranlar kullanılır. Bu süreç, anının taşıdığı yoğun duygusal yükün azalmasına ve kişinin o yaşantıya dair daha uyumlu bir bakış açısı geliştirmesine yardımcı olur. Her seans, kişinin dengede hissedeceği biçimde kapatılır. Yöntemin temelleri hakkında daha fazla bilgi için EMDR terapisi nedir? yazısına göz atabilirsiniz.
Seanstan sonra sık görülen tepkiler
- Yorgunluk: Duygusal olarak yoğun bir çalışmanın ardından kendinizi bitkin hissedebilirsiniz. Bu, zorlu bir fiziksel egzersiz sonrası yorgunluğa benzer.
- Canlı ya da yoğun rüyalar: Zihin geceleri de işlemeye devam edebilir; rüyalar daha canlı ya da duygusal olabilir.
- Yeni anı ve çağrışımlar: Çalışılan anıyla bağlantılı, uzun zamandır düşünmediğiniz anılar ya da görüntüler aklınıza gelebilir.
- Duygusal dalgalanma: Hüzün, öfke ya da rahatlama gibi duygular dalga dalga gelip gidebilir.
- Hafiflik hissi: Pek çok kişi, uzun süredir taşıdığı bir yükün hafiflediğini ya da anıyı düşündüğünde eskisi kadar rahatsız olmadığını fark eder.
- Bedensel duyumlar: Baş ağrısı, kas gerginliği ya da baş dönmesi gibi geçici duyumlar görülebilir.
Bu tepkilerin hepsi herkeste görülmez; bazı kişiler seanstan sonra herhangi bir değişiklik fark etmezken bazıları belirgin bir rahatlama yaşar. Tepkiler genellikle birkaç gün içinde azalır.
Seans sonrasında kendinize nasıl bakabilirsiniz?
Kendinize alan tanıyın
Mümkünse seansın ardından yoğun bir iş toplantısı ya da önemli bir sosyal etkinlik planlamamaya çalışın. Kısa bir yürüyüş yapmak ya da sakin bir ortamda biraz zaman geçirmek geçişi kolaylaştırır.
Sakinleşme tekniklerini kullanın
EMDR'nin hazırlık aşamasında öğrenilen güvenli alan imgelemi, nefes çalışmaları ve topraklama teknikleri seans sonrasında da kullanılabilir. Sitemizdeki nefes ve topraklama uygulamaları bu konuda destek olabilir.
Fark ettiklerinizi not alın
Aklınıza gelen anıları, rüyaları ya da duyguları kısa notlarla yazmak, onları zihninizde tekrar tekrar döndürmek yerine bir kenara bırakmanıza yardımcı olur. Bu notlar bir sonraki seansta terapistinizle çalışmak için de değerli bir kaynaktır.
Temel ihtiyaçlarınızı ihmal etmeyin
Düzenli uyku, yeterli su ve beslenme, duygusal olarak yoğun dönemlerde dengeyi korumanın temelidir. Alkol ve diğer maddelerle duyguları bastırmaya çalışmak işleme sürecini zorlaştırabilir.
Ne zaman terapistinize haber vermelisiniz?
Seans sonrası tepkiler çoğunlukla yönetilebilir düzeydedir. Ancak tepkiler birkaç günden uzun sürüyor, günlük işlerinizi belirgin biçimde zorlaştırıyor ya da sizi bunaltıyorsa bunu terapistinizle paylaşmanız önemlidir. Bu bilgi, sürecin temposunun ayarlanmasına ve hazırlık çalışmalarının güçlendirilmesine yardımcı olur. Kendinize zarar verme düşünceleri gibi acil bir durumda vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
EMDR süreci nasıl ilerler?
EMDR yapılandırılmış bir süreçtir: Öykü alma ve planlama, hazırlık ve sakinleşme becerilerinin güçlendirilmesi, anıların işlenmesi ve her seansın güvenli biçimde kapatılması aşamalarından oluşur. Tek bir olaya bağlı travmalarda birkaç seansta belirgin rahatlama görülebilirken, çoklu ya da çocukluk çağı travmalarında süreç daha uzun olabilir. Klk. Psk. Meltem Şahin, Bostancı'daki ofiste ve online olarak EMDR çalışmaktadır; ayrıntılar için EMDR terapisi sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
EMDR seansından sonra yorgun hissetmek normal mi?
Evet. EMDR duygusal olarak yoğun bir çalışmadır ve seans sonrası yorgunluk sık görülür. Dinlenmek ve kendinize alan tanımak bu dönemde yardımcı olur.
EMDR sonrası kötü rüyalar görmek normal mi?
Seans sonrası rüyaların daha canlı ya da duygusal olması sık görülür ve zihnin anıyı işlemeye devam etmesiyle ilişkilendirilir. Uzun sürerse ya da sizi bunaltırsa terapistinizle paylaşmanız önemlidir.
EMDR seansından sonra ne yapmalıyım?
Mümkünse yoğun bir program yapmayın, öğrendiğiniz sakinleşme tekniklerini kullanın, aklınıza gelenleri not alın ve uyku ile beslenmenize özen gösterin.
Bu konuda profesyonel destek almayı düşünüyorsanız EMDR Terapisi ve Travma Terapisi sayfalarından sürecin nasıl işlediğini inceleyebilir; Bostancı'daki ofiste ya da online görüşme için randevu talep edebilirsiniz.
Kaynaklar
- Shapiro, F. (2018). Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) Therapy: Basic Principles, Protocols, and Procedures (3. baskı). Guilford Press.
- NICE (2018). Post-traumatic stress disorder (NG116). nice.org.uk
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kendinize özgü bir değerlendirme için bir ruh sağlığı uzmanına başvurunuz.
